De doorstroomtoets is een belangrijk instrument binnen het Nederlandse onderwijsstelsel. Terecht staat de toets de laatste tijd volop in de belangstelling. Juist daarom is het van belang om het gesprek hierover te baseren op feiten, praktijkervaringen en een goed begrip van het huidige stelsel.

Peiling onder ruim 1700 scholen
Om inzicht te krijgen in de ervaringen van gebruikers hebben toetsaanbieders in januari een flitspeiling uitgezet onder scholen. Aan deze peiling namen ruim 1700 scholen deel.

De resultaten laten zien dat scholen genuanceerd naar het toetsstelsel kijken. Nederland kent een rijke variatie aan basisscholen met verschillende onderwijsvisies, leerlingpopulaties en pedagogische accenten. Die diversiteit zien we ook terug in de reacties. Voor weloverwogen besluitvorming over de toekomst van de doorstroomtoets is het essentieel om deze praktijkervaringen serieus te nemen.

Op de vraag wat volgens respondenten de belangrijkste overweging moet zijn bij de besluitvorming over de toekomstige inrichting van het doorstroomtoetsstelsel, werd het vaakst gekozen voor een inrichting die passend is bij de functie van de toets (32%). Daarnaast werden de vergelijkbaarheid van resultaten (26%) en de aansluiting bij de wens van het onderwijsveld (24%) het meest genoemd, gevolgd door vrijheid van onderwijs (13%) en een andere overweging (5%).

Tabel 1 – Wat moet de belangrijkste overweging zijn bij besluitvorming over de toekomstige inrichting van het doorstroomtoetsstelsel?

Drie hardnekkige misvattingen
In de maatschappelijke discussie zien wij drie terugkerende misvattingen, namelijk: toetsaanbieders zouden commercieel gedreven zijn, één toets zou de vergelijkbaarheid vergroten en een grote meerderheid zou terug willen naar één toets.

Breder kijken dan alleen de toets
In het publieke debat blijft bovendien de dubbelfunctie van de toets onderbelicht, net als de relatie met het leerlingvolgsysteem. Een zorgvuldig gesprek over de toekomst van de doorstroomtoets vraagt om aandacht voor het gehele stelsel en de samenhang tussen instrumenten. Wij gaan hierover graag in gesprek met beleidsmakers en hebben daarom in februari de vaste commissie OCW van de Tweede Kamer een brief gestuurd met deze bevindingen.

Het gehele rapport is hier te vinden.